Walt Whitman
tłum: Stanisław Barańczak

***
Bawiłem raz przejazdem w pewnym ludnym mieście, gdziem odciskał
w mózgu na przyszły użytek kontury miejscowych widowisk, architektury, obyczajów, tradycji,
A jednak dziś z całego tego miasta pamiętam tylko spotkaną tam przygodnie kobietę, która z miłości do mnie zatrzymywała mnie,
Byliśmy ze sobą dzień w dzień, noc w noc - wszystko inne zdążyłem dawno zapomnieć,
Pamiętam - mówię - jedynie tę kobietę, lgnącą do mnie żarliwie,
Znów błąkamy się, łączymy w miłości i rozstajemy znowu,
Znów trzyma mnie za rękę, nie wolno mi odejść,
Widzę ją tuż przy sobie, z milczącymi wargami, w których jest smutek i drżenie

***
Czasami, przy kimś, kogo kocham, narasta we mnie furia obaw, że dyszę miłością nie odwzajemnioną,
Ale dziś myślę, że nie ma nie odwzajemnionej miłości, odpłata jest tak czy inaczej pewna
(Kochałem raz kogoś żarliwie i miłość moja nie spotkała się z wzajemnością,
A jednak przez to właśnie napisałem te pieśni)

***
Gdy słuchałem co mówił uczony astronom,
Gdy dowody jego twierdzeń ustawiały się przede mną w kolumny cyfr,
Gdy pokazywał mapy i wykresy, demonstrował dodawanie, dzielenie, pomiary,
Gdy siedząc w sali wykładowej, słuchałem wykładu astronoma i braw, jakimi mu przerywano,
Jakże rychło źle się poczułem i ogarnęło mnie niewytłumaczalne znużenie,
Które minęło dopiero, gdy podniosłem się, wymknąłem z sali i ruszyłem sam przed siebie
W mistycznym, wilgotnym powietru nocy, od czasu do czasu
Podnosząc wzrok, w całkowitym milczeniu, ku gwiazdom.

IGRASZKI ORŁÓW

Gdy szedłem drogą wzdłuż rzeki (mój przedpołudniowy spacer dla odpoczynku),
Ponad głową, w powietrzu, nagły zduszony szum, igraszki miłosne orłów,
Miłosne zetknięcie się ciał, w pędzie, wysoko w przestrzeni,
Ciasne sczepienie się szponów, żywe, gwałtowne, obracające się w koło,
Dwie pary bijących skrzydeł, dwa dzioby, wirująca masa w szczelnym zwarciu,
W zataczanych, zataczających się, zacieśniających pętlach, w pionowym spadaniu,
Aż dopiero tuż nad rzeką zawiśnięcie w równowadze, dwoje, a zarazem jedno, chwila uspokojenia,
Zawieszenie w bezruchu, zastygnięcie w powietrzu, a potem rozłączenie, rozluźnienie szponów,
I znów w górę, na skośnie nachylonych, powolnie-sprężystych skrzydłach, w swoich odrębynch lotach dążący teraz w osobne
Strony, ona w swoją, on w swoją

Z taką samą precyzją opisywał Whitman sceny z wojny secesyjnej, jednak wiersze te nie wydają się być poruszające dla mnie. Bardziej ciekawe są wiersze filozoficzno-mistyczne

***
Bezszelestny, cierpliwy pająk,
Zapamiętałem, gdzie czatował samotnie, wysunięty w przestrzeń,
Zapamiętałem, jak próbował zgłębić otaczający go ogrom pustki,
Wyrzucając przed siebie długą nić, i jeszcze, i jeszcze, wysuwając ją z własnego wnętrza,
Rozwijając ją bez końca, niezmordowanie przyspieszając jej bieg.

A ty, duszo moja, tam, gdzie stoisz,
Otoczona, odcięta niezmierzonymi oceanami przestrzeni,
Bez chwili przerwy snująca plany, podejmująca działania, rzucająca się naprzód w poszukiwaniu sfer, które mogłabyś połączyć,
Póki nie urośnie potrzebny ci most, póki nie zatrzyma cię rozciągliwa kotwica,
Póki wyrzucona przez ciebie nić nie zaczepi o coś, duszo moja.

***
Majestat widzialnego świata olśniewa mnie - majestat światła, nieba, gwiazd,
Majestat ziemi, majestat trwałej przestrzeni i czasu,
I podobnie majestat ich praw, tak wielokształtnych, intrygujących, podległych ciągłej ewolucji;
Lecz bardziej mnie olśniewa majestat niewidzialnej duszy we mnie, tej, która to wszystko pojmuje i uposaża,
Która zapala światło, niebo i gwiazdy, zagłębia się w ziemię, żegluje po morzu
(Bo też czym było to wszystko bez ciebie, niewidzialna duszo? ile z tego istniało bez ciebie?),
Bardziej intrygująca, niezmierzona, zdolna do ewolucji,
Wielokształtna - o, duszo moja! - i trwalsza niż tamto wszystko.