„Sukces zawodowy – analiza zjawiska,
  teorie osiągania sukcesu zawodowego”

                                                Praca zaliczeniowa
                                         Z ćwiczeń Psychologii Pracy

                        
                            Spis treści

 1. Pozytywne myślenie dla sukcesu i powodzenia..........3

 2. Teorie osiągania sukcesu zawodowego.....................5  

 3. Podświadomość – początek drogi do sukcesu............8

 Bibliografia.............................................................10

1.	Pozytywne myślenie dla sukcesu
               i  powodzenia.

          Źródło powodzenia i sukcesu znajduje się w myślach. Bardzo trafnie określił to Kummer, autor książki pt. „Nie ma rzeczy niemożliwych” pisząc „Jakie są myśli człowieka, takim jest on sam. Kto pielęgnuje w sobie wizję niedostatków niech nie dziwi się, gdy jego życie upływa w niedostatku; powodzenie w życiu odniesie jedynie człowiek, który wypracuje w swych wyobrażeniach wizję sukcesu. To samo dotyczy choroby i zdrowia, jak też radości lub cierpienia, szczęścia i nieszczęścia”. Takie stwierdzenie odsyła nas przede wszystkim do zjawiska tzw. pozytywnego myślenia. Zwłaszcza w obecnych czasach uznaje się znaczenie pozytywnego myślenia dla zdrowego funkcjonowania człowieka. Pozytywne myślenie polega na dostrzeganiu pozytywnych, korzystnych stron życia. Dotyczy to przekonań na swój temat, na temat innych ludzi i świata. Jakość naszych myśli jest ściśle związana z charakterem naszych uczuć i emocji. Główne z punktu widzenia zjawiska sukcesu, uczucia pozytywne to:       - pożądanie; - wiara; - miłość; - seks; - entuzjazm; - nadzieja. Do głównych zaś uczuć negatywnych należą: - lęk; - zazdrość; - nienawiść; - odwet; - smutek; - gniew.
Kluczem do psychologii sukcesu jest nasz umysł świadomy i podświadomy. Umysł świadomy odpowiada za podejmowanie decyzji, szczególnie w sytuacjach nowych, wymagających racjonalnego myślenia. Jego domeną jest logiczne, opierające się na faktach myślenie, przetwarzanie danych, formułowanie celów, akty woli. Umysłu świadomego używamy w sytuacjach gdy próbujemy coś zrozumieć, gdy się uczymy, piszemy, czytamy, dokonujemy obserwacji. Szczególne znaczenie przypisuje się w psychologii sukcesu umysłowi podświadomemu. Jego rolą jest kontrola nad wyuczonymi zachowaniami oraz magazynowanie informacji. Podświadomość funkcjonuje w czasie czuwania i gdy śpimy. Może pracować automatycznie na nasz sukces i szczęście lub klęskę, w zależności od celów, które stawiamy, od  treści  (jakości) naszych myśli i uczuć. Umysł podświadomy jest zatem medium, które przetwarza nasze pragnienia w ich odpowiednik fizyczny, przyjmując informację magazynuje je, aby przetransportować na odpowiednie do nich zachowanie czy postawę. Holland, autor książki pt. „Siła żywego słowa w biznesie” napisał: „Jeśli karmisz swoje myślenie podświadome uczuciami negatywnymi, lękiem, nieszczęściami, chorobami        i poczuciem upośledzenia, myślenie podświadome będzie Ci posłuszne podsuwało plany dalszego się w nie pogrążania. Jeśli natomiast będziesz je karmił wizjami sukcesów, powodzenia, sławy i zamożności, myślenie podświadome będzie tworzyło plany niezbędne do osiągnięcia takich właśnie celów. Dawać Ci ono będzie  dokładnie to, czego od niego oczekujesz”.  Psychologię sukcesu można wyrazić w następujących elementach, a mianowicie jako jasno określony cel wielokrotnie przeżywany, który jest wzmocniony silnym pragnieniem jego osiągnięcia oraz wiarą w tę możliwość, widziany oczyma wyobraźni jako już osiągnięty. 
Na zagadnienie psychologii sukcesu można spojrzeć także z uwagi na charakterystyczne cechy osobowości ludzi osiągających sukces i ludzi ponoszących  klęski. Cechy osobowości charakterystyczne dla człowieka sukcesu to : - poczucie kierunku; - jasne widzenie własnych celów; - zrozumienie; - szukanie prawdziwych informacji; - odwaga działania i gotowość działania; - życzliwość wobec innych;               - szacunek dla siebie i samoakceptacja; - pozytywny obraz samego siebie oraz wiara        w siebie. Natomiast do cech osobowości charakterystycznymi dla człowieka ponoszącego klęskę należą m.in.: - frustracja; - agresywność; -brak poczucia bezpieczeństwa; - osamotnienie; - niezdecydowanie; -poczucie krzywdy i urazy. Bardzo ważnym aspektem psychologii sukcesu jest współpraca innych ludzi. Sukces będzie niemożliwy bez pozyskania ich współpracy, chęci robienia tego, czego my chcemy.

    2.Teorie osiągania sukcesu zawodowego

Sukces zawodowy  związany jest  bardzo często z robieniem kariery. Pojęcie kariery w języku potocznym oznacza zdobywanie coraz wyższej pozycji zawodowej, naukowej czy wojskowej albo przebieg pracy zawodowej. Robienie kariery porównywane jest do wspinaczki po drabinie. Zaliczając kolejne szczeble, czyli stanowiska, po kilkunastu czy kilkudziesięciu latach człowiek dochodził do miejsca, które chciał osiągnąć, albo które było kresem jego możliwości. Obecnie mamy do czynienia z różnymi modelami robienia kariery.
Jednym z modeli kariery, jest model oparty na analizie sukcesji ról zawodowych. Zgodnie z tą koncepcją, każdy osoba przechodzi kolejno przez siedem stadiów kariery zawodowej: ucznia, kandydata, terminatora, kolegi, mentora, sponsora    i emeryta. Każda z wymienionych wyżej ról pojawia się w naszym życiu w miarę nabywania nowych umiejętności i wglądu w siebie. Każdy człowiek gra rolę ucznia przez wiele lat swojej formalnej i nieformalnej edukacji. W miarę upływu czasu rola ta staje się coraz bardziej skomplikowana, gdyż stajemy wobec coraz to nowych wyborów   i wymaga się od nas coraz większej odpowiedzialności za nasze działania. Rola kandydata wymaga zmiany ogólnego rozumienia wybranego zawodu na pełniejszą informację o możliwościach jego realizacji i specyfiki pracy, jaka jest jego treścią. Zainteresowania koncentrują się wokół  wybranej profesji,  myśląc o sobie w przyszłości, widzimy się jako pracownika w wybranym zawodzie. Nieodłącznym tego elementem są rozczarowania, stres i frustracje, co jednocześnie uczy nas tolerowania niepewności. Pierwszym krokiem na drodze zawodowej jest rola terminatora. Po zatrudnieniu okazuje się, że trzeba na nowo uczyć się, akceptować ludzi, którzy wiedzą od nas więcej i którzy stawiają nam wymagania i kierują nami. To moment w naszym rozwoju zawodowym, w którym przekonujemy się, jakie są rzeczywiste różnice między marzeniami a otaczającą nas codziennością. Rola terminatora uczy nas także pokory. Szybkość przejścia z roli terminatora do roli kolegi (współtowarzysza pracy) zależy między innymi od rodzaju zadań, jakich realizacji wymaga wybrany przez nas zawód      i doświadczenia w pracy. Wskaźnikiem, że staliśmy się „kolegą z pracy”, jest poczucie rosnącego do nas zaufania, przynależności do zespołu pracowniczego. Osiągnięcie tej pozycji zawodowej pozwala ludziom szukać sobie specjalistycznej niszy i pozycji eksperta w danym zakresie, a w przyszłości podjąć się roli mentora. Ten okres rozwoju zawodowego  jest często okresem bardzo burzliwym – ludzie buntują się przeciw tradycji i firmowej rutynie, poszukują nowych rozwiązań, walczą o swoją indywidualną pozycją w organizacji. Uczy to taktu oraz dyplomacji i gotowości do przyjmowania odpowiedzialności za swoje sukcesy i porażki. Ludzie, którzy obejmują  rolę mentora zazwyczaj posiadają wystarczające doświadczenie zawodowe, są dojrzali i traktowani przez swoje otoczenie zawodowe jako profesjonaliści. Czerpią satysfakcję z uczenia i szkolenia innych oraz opieki i nadzoru. Mierzą swój sukces tym, na ile pomogli innym  w sukcesach, a nie tym, co im samym udało się osiągnąć. Rola sponsora często powiązana jest z przynależnością do wyższej kadry zarządzającej. Aby odnieść sukces jako sponsor, trzeba umieć sobie radzić ze złożonymi problemami, realizować politykę organizacji, popierać twórcze pomysły innych, kreować i wspierać nowe kierunki działania organizacji oraz umieć radzić sobie z osobistymi reakcjami emocjonalnymi na silny stres.
Kolejnym sposobem osiągania sukcesu zawodowego jest szersze pojęcie kariery, która nie tylko dotyczy sfery zawodowej. To obejmujący praktycznie całe życie proces rozwoju postaw, wartości, umiejętności, zdolności, zainteresowań, cech osobowości oraz wiedzy. Kariera jest więc rozpatrywana z indywidualnego punktu widzenia, jako uporządkowany opis kolejnych decyzji życiowych, przy czym obejmuje zarówno aspekt obiektywny, jak i subiektywny. W modelu tym zawodowy obraz siebie tworzy się wraz z rozwojem jednostki na podstawie obserwacji pracy, identyfikowania się z pracującymi dorosłymi oraz wszystkich innych doświadczeń. W miarę jak doświadczenia związane ze światem pracy stają się szersze, bogatszy staje się też zawodowy obraz siebie – jednostki. Jednocześnie zwraca się uwagę na to, że podejmowane przez jednostkę zadania zawodowe są ściśle powiązane z zadaniami mającymi swe źródło w innych rolach społecznych, a wszystkie one są obszarami realizacji hierarchicznego systemu wartości jednostki. Wzorzec realizowanej przez całe życie kariery jest realizacją tego kompleksowego obrazu siebie. Omawiany model jest modelem rozwojowym, opisującym podejmowanie racjonalnych decyzji zawodowych. Decyzje te mogą być podejmowane w efekcie skutecznego kształcenia w zakresie zasad budowania własnej kariery. Rozwój kariery przebiega przez pięć faz.
Pierwsza to faza wzrostu (od urodzin do 14 lat), której treścią jest tworzenie          i rozwijanie pojęcia „ja” po przez identyfikowanie się z osobami ważnymi w rodzinie      i w szkole. Początkowo dominującą rolą odgrywają potrzeby i fantazje, potem rośnie rola zainteresowań i umiejętności wraz ze zwiększaniem się udziału w życiu społecznym. Drugą jest faza poszukiwania (od 15 do 24 lat), w której obserwuje się kształtowanie obrazu siebie przez wypróbowanie różnych ról społecznych oraz zawodowe doświadczenia w czasie szkoły, czasie wolnym i w podejmowanych pracach okresowych. Trzecia to faza tworzenia (między 25 a 44 rokiem życia), kiedy po wybraniu głównej dziedzinie zatrudnienia podstawowy wysiłek poświęcany jest na znalezienie w niej stałego miejsca. Następnie przychodzi czas na fazę stabilizacji (od 45 do 65 lat), w której następuje podejmowanie działań stabilizujących wybraną drogę kariery zawodowej, a więc bardziej rozwijanie realizowanych rodzajów aktywności niż  podejmowanie nowych. Wreszcie następuje faza schyłku (od 65 roku życia), czyli ograniczanie aktywności zawodowej ze względu na zmniejszające się możliwości fizyczne i psychiczne. 

 3. Podświadomość – początek drogi
                 do sukcesu.

Sukces zawodowy ma swój początek w naszej podświadomości. Analizując opisane dwa modele to szczególnie interesującym jest model drugi, ponieważ wykorzystuje on dorobek współczesnych teorii rozwoju, pozwala na tworzenie optymalnych indywidualnych programów korekcyjnych, udzielanie pomocy adekwatnie do fazy rozwojowej w jakiej znajduje się jednostka. Pozwala on na planowanie kariery osobistej na podstawie znajomości własnego systemu wartości. Uzasadnia nie tylko możliwość, ale i konieczność udzielania pomocy ludziom dorosłym w ważnych, decyzyjnych punktach rozwoju ich kariery życiowej oraz pozwala wyjaśnić powody niezadowolenia z dotychczasowej drogi życia. Wartości i zainteresowania są ściśle związane z rzeczywistymi wyborami życiowymi. Wartości są tym, co jest przedmiotem zachowań, a zainteresowania to konkretne cele działań, dzięki którym wartości są realizowane.
Mieć sukces to znaczy żyć pomyślnie. Kiedy żyje się w zgodzie ze sobą i ze światem, kiedy z radością człowiek oddaje się ulubionej pracy, wówczas zostaje człowiekiem sukcesu. Do sukcesu prowadzą nieomylnie trzy kroki. Pierwszy polega na uświadomieniu sobie, do jakich zadań nas ciągnie; te zadania należy spełniać z radością. Tylko ktoś, kto lubi swoją pracę, może odnosić w niej sukcesy. Chcąc zostać na przykład lekarzem, nie można poprzestać na zdaniu egzaminów, ale trzeba być stale na bieżąco, jeździć na kongresy oraz nieustannie poznawać ludzki organizm i jego pracę. Aby odnosić sukcesy, lekarz musi odwiedzać kliniki i czytać pisma fachowe, w których zapoznaje się z najnowszymi odkryciami w swojej dziedzinie. Dobremu lekarzowi powinno leżeć na sercu przede wszystkim dobro pacjentów. Bardzo ważnym elementem, krokiem jest wyznaczenie sobie celu, do którego będzie się chciało dążyć w życiu. Mając ustalony cel zaczynamy budować  w myślach drabinkę, po której będziemy  się wspinać aby osiągnąć  sukces. Drugim krokiem do sukcesu jest konkretna specjalizacja i starania, żeby w swojej dziedzinie wiedzieć więcej niż inni. Najważniejszy jest trzeci krok, w który należy sobie w pełni uświadomić, że wybrana przez siebie działalność nie powinna prowadzić tylko do osobistego powodzenia, gdyż może to prowadzić do życia w samotności. Rozpatrując trzy kroki prowadzące do sukcesu nie można pominąć podświadomości. To jej twórcza moc jest podstawą wszelkich dążeń; to ona bowiem dostarcza energii niezbędnej do przeprowadzania każdego planu. Kiedy myśli i uczucia stopią się w jedną całość, wówczas powstaje subiektywna wiara. Myślenie pozytywne prowadzi nieomylnie do celu. Podświadomość reaguje tylko na mocne i głębokie przekonanie w świadomości. Niektóre porażki tłumaczyć można też utartymi ogólnikami w rodzaju: „Z dnia na dzień coraz gorzej ze mną!”, „Beznadziejna sprawa!”. Myśląc w ten sposób drepcze się w miejscu i ani na krok nie zbliża się do celu.

                         
                         Bibliografia

1.	Kummer P. „Nie ma rzeczy niemożliwych”, Wydawnictwo Sokrates, Warszawa 1994 r.
2.	Holland R.    „Siła żywego słowa w biznesie”, wyd. Studio Emka, Warszawa 1994 r.
3.	Bańka A., Derbis R. „Pomiar i poczucie jakości życia u aktywnych zawodowo oraz bezrobotnych” , wyd. Ś.C.E.D.S., Poznań 1995 r.
4.	Murphy J.       „Potęga podświadomości”, wyd. Świat Książki, Warszawa 1994 r.
5.	Czapiński J.    „Pułapki kariery”, Charaktery, Nr 11(46), Listopad 2000 r.
6.	Hornowska E. „Modele kariery”, Charaktery, Nr 2(49), Luty 2001 r.